jueves, 31 de mayo de 2007

LAS VOCES DEL AGUA


El viento del sur

arrastra tras los jazmines

del jardin de mis reproches

los recuerdos borrados,

y el aroma de la noche sin luna gris

de entre susurros brota

como semilla de flor marchita en mi.

Lloran lágrimas nuevas, mis ojos secos

y escucho los lamentos de las fuentes de piedra,

el rumor sin palabras del estanque

los silencios mentirosos de la acequia

las mil gotas del rocio que no mojan

manos de niño grande.

El Alba rasga el velo de seda de la noche

y en mi ventana de sombras preñada

huele a hierba buena y pan de horno.

Desde la campiña al valle

el sueño se despereza y las voces del agua

adormecen mis sentidos de hombre

mientras miro sin ver, el horizonte.

Canto un gallo

y los surtidores del jardin de mis reproches

se han callado,

avergonzados por la musica del hambre

de los muertos olvidados

que tras la tapia del cementerio blanco

como vigias, alerta siempre

viven desgrando uno a uno los instantes

de la muerte.

Las voces del agua me llaman,

mis sueños se esconden,

los recuerdos añorados lloran

en el baúl de los pobres.

Agua enjaulada que gime

lágrimas negras de barro

que brotan desde las murallas del Darro

desde la Alhambra, tan Mora .

Agua encantada

fuentes de oro y estaño, amapolas.

Llantos de papel por el pasado

de sangre y arena

Y las voces del agua que ya se han callado.

miércoles, 30 de mayo de 2007

XOSE VAZQUEZ PINTOR-




POSTER ÍNTIMO (ás miñas tribos de Quián e de Melide)






Galicia é



Un mundo soio



Sete cans ladrando ao vento



Un croio



Un cemiterio do tempo

Un pedrón

O paricio dun meigallo

Un pranto e un espantallo

Pro a do canto non.

Galicia é

un pé

que tripa xeo

Un pobo ao rego

unha gaita e un fol

un xenio mol...

O demo bebeu no corgo

e Deus mirouno beber

¡que pracer

que desacordo¡

Entón o demo carpantouse

De rias e de paisaxes.

Deus lembrouse

dos aldraxes

e puxo no ceo unha estrela

pra que alumanse a gamela

do pobre traballador

E o demo dixo:"Señor,

que a súa mau responda".

E a Terra foi un prado

Verde pro malpocado.

E as rias

marabillas

E a choiva

unha noiva.

E Compostela

unha estrela.

E os homes

os pronomes.

Naquela lúa de remo e de arado

ficabas na solaina matinando

cara ao azul e ao verde

homildosa, e triste,

coma sempre

Nai:

Naciche no solpor dunha marea

atafegada de sal no hourizonte.

Eres filla do mar. Na túa fronte

bicoute esa onda que percorre a area.

Braceira que te esgotas cara a aldea

lembrando adeuses fixos naquel onte.

Cos teus ollos que fitan dende o monte

xungues terra e mar, mar e terra allea.

Quen te mirou sorri non che perdoa

o bico dos teus labres pola praia

naquel srán de sol bacarribeira.

O tempo agarda e murcha a túa coroa

mentres o a ar che cingue o van da saia

¡Ouh filla, cotián e mariñeira¡

Carme do toxo famelgo no monte

e os ollos cansos da vaca pequena

ti rapaza que nunca foches nena

bebendo sudes no fondal da fonte.

Atadeira nas ceifas dun antronte

a vida mesma amósache a condena.

Ergueita segues na rriscada pena

ollando a Terra máis alá da ponte.

Como un nai de fillos margurados

estás envolta munha saba vella

xunguida ao carro que percorre o chan.

E vas cos teus desexos emigrados

por unha triste e lòbrega canella

onde fan bàgoas pra amasar o pan.


(Do libro "Terra e pan". Pontevedra 1975, ultimo poema da triloxia muller galega.Vou permitirme, e teño permiso de Pintor, adicarlo con todo meu amor, as mulleres, todas esas, mulleres, compañeiras, nais, esposas, amantes, duras mulleres, sensibles mulleres, fermosas mulleres, mulleres únicas que camiñan a noso caron, preto de nos, con nos, un dia e outro, e que cando faltan deixanos na mais profunda da soidade,a maís negra das tristuras........ A miña, as nosas, as de todos . A MULLER).

lunes, 28 de mayo de 2007

ANXOS ROMEO


Como unha vinganza mirote e penso
nos sacrilexios que interveñen
nas festas dos montes bañadas
cas dúbidas que se celebran
cando o sol durme.
Penso en ti, home moitos pobos,
penso nos costumes, no onte,
no agora e próximo de vir as viaxes
recollidas en ofrendas, sabas,
ceos e vontade humana
de ser uns personaxes vencidos no regreso
á fame.
Penso nas moitas columnas
que os templos farán pra nós,
cando a arte deixe nos brazos
as lanzas daqueles
cos te temos compartido cantos
manxares e carne.
Penso co corazón triste
na praia espumosa, na cidade,
nas doces roupas
e regresar á túa patria
Na ternura exaltada de violins e chuvia.
Penso e destrozo a vinganza de mirarme
penso....e mirote.
II
os remuiños apagan a sede das pedras
a memoria pode chegar a ser unha rúa sen saida
escurecendo ainda máis o óxido que nos implanta o cerebro
o baleiro engole a paisaxe e tódalas liturxias que ollan pra
tecer os espacios que regresan a ocupar os seus dominios.
(Anxos Romeo, A Eestrada-Pontevedra 1965).Pintora e poeta, en 1996 publica o poemario A Estatua, co que dase a coñecer ao travès dunha linguaxe surrealista que busca indagar no poder da palabra, como liberacion do ser. Posteriormente publicou Ollos de sal, no que reafirmase na expresiòn mais descarnada da memoria e o mundo.)

LUZ PICHEL


CASA PECHADA.....


Subín á Figueira


Subín á figueira

antes de deixar definitivamente a casa.

Xa non habia alí nin figos, nin merlos,

nin espantallos,

nin tarabelas.

Soa eu, na cima da árbore,

a cabeza saíndo por riba das follas

mirando aos arredores a ver que via.

Perdeuse un malvis,

metéuseme entre o pelo

e parou un pouco.

Despois, asubiou algo e fuxiu.

Quedei ali no alto, acurrunchada,

bastante tempo

contemplando as cousas;

Quen lle botou veleno á hedra que abrazaba un poste?

Quen lle rachou a lona á hamaca baleira do papá?

ANTONIO NORIEGA VARELA


Do Ermo


I.

"O Demo"


Das millenta falcatrúas,

que nos fan, e que fac emos,

¿A quén se lle bota a culpa

na miña parroquia?

Ó demo.

O demo apaga os candiles,

o demo queima os palleiros,

entra o demo nunha cas

e anda todo ós catro ventos;

no hai reparto de consumos

sin intervenciòn do demo;

el é o que mata e esfola,

e o que resolve o concello;

el é que me tenta a min

sempre que publico versos;

e ás mozas que está,....prá diante

tamén as tentou...o demo.


II.

Porque é de Tan MAla Entraña......


Porque é de tan mala entraña

xa Dios farà que non teña

máis que inmundicia, e que veña

sin folgos de terra extraña:

dun recuncho da montaña

vai á mau que se largou,

e ainda hoxe non lle mandou

á nai, que chora por el,

catro reglós nun papel

decindo....que non estoupou.


III.


As Froliñas dos Toxos


¡Nin rosiñas brancas, nin claveles roxos¡

Eu venero as froliñas dos toxos.

Dos toxales as tenues froliñas,

que sorrien, a medo, entre as espiñas.

Entre espiñas que o ceio agasalla

con diamantes as noites que orballa.

¡Oh do ermo preciado tesouro:

as froliñas dos toxos son de ouro¡

De ouro vello son, mais, as froliñas

dos bravos toxales, ¡das devociós miñas¡....




(Hai xa ben anos que o poeta lugès, Antonio Noriega VArela, 1869-1947, se convertiu nun calsico do costumismo galego.

O séu grande talento para sintonizar coas formas e os sentementos da Galiza popular, dèronlle unha sona semellante á de outros poetas, profundizando na tristira dos montañesesn nos rebuldeiros da vida da aldea mesma, nas dores e ledicias da xente coma él. Nada novo, pero sen ripios, nin tòpicos, ou mesmo tòpicos. O Ermo, como tal, foi publicado no ano 1924, nembargante, primeiro foi publicado co titulo de Montañesas, no 1904, e mais tarde no 1920, na cidade das Burgas, é o séu único libro de poemas impreso.).






miércoles, 23 de mayo de 2007

BALDO RAMOS


Escribo para non darlles a razón ós que me ignoran.

Escribo para non sentir que estou acompañado.

Escribo para andar os pasos

dos que leron nos seus versos.

Escribo para renunciar a vivir

como os que viven sen renunciar

ó que non pretenden.

Escribo para non ter desculpa no xuizo final

se é que hai un final e nos enxuizan daquela.

Escribo para lembrarme

dos que xa non poden lembrase de nós

porque alguén lle impide

atopar palabras coas que calar para sempre.

Escribo para atopar esas palabras que nos alivien.

Escribo, en fin, para entenderme

cos que están lonxe de nós

coma deles mesmos.


II.

A memoria será ó final

un lugar no que atoparse.


III.

Roubáchesme as palabras

coas que poder dar razón do meu silencio.

Negáchesme a man

que noutro tempo me ofrecera

a imposible resignación de procurarte.

Fixeches do tempo

unha gramática da renuncia,

un lugar no que agochar as palabras máis ferintes.

Non importa que esteas lonxe

e que medre na nostalxia

a semente do esquecemento.

Tampouco agroma o froito

sen que podreza antes a flor

que o fertiliza.

Nin importa que a mudez desta distancia

nos impida desandar

o camiño que as palabras nos negaron.




(Baldo Ramos-Celanova 1971- Poeta e artista plástico, a súa obra indaga nos espazos que comparten a poesia é a pintura. Signos de Cinza, As Follas da memoria, Frontera Sur, son os seus signos de autor , froito desta fusion.

A súa obra poetica, recollese nos libros A árbore da cegueira, Os ollos das palabras, e´El Sueño del murcielago, Ed. Pretextos 2003.)


sábado, 19 de mayo de 2007

LOIS DIEGUEZ



BUSCANDO A PRIMAVERA





Cun sorriso azul


de paxaros tenros


cunha ledicia nova


de menceres brancos


e tépedos,


dixolle:


"chegou a primavera"


Fichou calado,


Tripou as erbas


do vento mol,


desfollou a fror


da sua ollada repetida,


camiñou cara o solpor


de avelaiñas violetas


e respostou entebrecido:


"¿onde está a primavera?".





(Lois Dieguez. "Vellas Inquedanzas-do libro de poemas Ferro dos Dias. Ed. Xistral 1982.)




II
A FALA

Perderte é ficar mudos,
matar a conciencia popular,
esmorecer,
esvairse nunha Terra
sen froito e sen ledicia,
aguniar no tempo conquistado,
entregar o futuro ao nemigo.
Nen pistolas nen leis
poderán contra ti.
Sulagaremos as illas
onde te queren gardar.
Derrubaremos os museos
que están a construir
para ti.

(Dos poemas "A luz e a Terra").

XOHANA TORRES

Estación ao mar

Sempre baixaba pola Plaza Vella
onde nenos xogaban a moedas
no mercado dos peixes.
O recalmón callaba polas mesas
un bafo insoportable, das agallas
que arrincaba de cedo as vendedoras.
Ao lonxe, o mar màis bo,
as hèlices grisallas do Estaleiro,
portalóns do Arsenal, altos, escuros
gastados pola chuvia.
As aves sempre
coma unha independente caravana
desvirtuando o vóo...
ah, don tremendo de bater ao aire.
Infancia, pasos meus, irrevocable sombra
é todo o que me queda da túa noite.
Praderio do tempo, campo ileso,
gozar de maio para as miñas pombas:
¡como delega a vida esa dozura
que abrigaba na porta có teu nome¡
Sen matinar ainda que eternos non serian
cantares de alta gorxas
a quencernos un pouco coma apertas pequenas.
Sen saber nada ainda das dúas bandas
que dividen, perdidamente, aos homes,
se dous algunha vez se recoñecen.
Pois conxúaranos un ebrio testamento de anos,
un esqueleto ao mar, que non devolve
nin tan xiquera florecido un óso.
¿Non o sabiades?
Nada é ise acougo transitorio, de beira:
O mar perto da area, que xa é mesmo
que decir a Morte.



Xohana Torres, dase a coñecer, co séu libro de poemas Do sulco, no ano 1957, A promesa que naqueles versos, os lectores, o publico en xeral atoparon, viuse cumprida con creces co paso dos anos. Hoxe Xohana Torres, é unha das poetisas xa consagradas. Neste poema, do libro Estacion ao mar, amosanos acrecentados os valores de sempre, pensamentos, reflexions, finura estilistatica e dominio das verbas, que fluen cunha elegancia sincela.
Estaciòn ao mar, non fai senón confirnar a verdade dos recordos no tempo, sempre vivo foi publicado por Ed.Dombate en Maio do 1980.

lunes, 14 de mayo de 2007

EMMA COUCEIRO


E cal será a cor do lixo na miña pel-

___________________________



E cál será a cor do lixo na miña pel, na miña pel eiruga que sempre se despose.

E cánto resta de min para un poema, cánto

para cerrar os ollos sobre o desperdicio de outros.

Quen sabe de min

sabe das miñas mans aferradas,

das miñas orfas e dúas que buscan,

sabe

de estas eivas e soas que calan

sabe

que asi é como abren.

Abren ou tenden esta mina de louza,

este xogo de trizas onde non son quen.

Pero soteño o mundo desexando

isto que sobra,

esta morea de outros

onde me inclino.

E cánto de min para ser dito, cánto

se atesouro vidro e peso este peso de anos contados,

cánto de min para falar dun prezo

e cánto máis de min para levar á casa.

(Porque eu, viuva do meu pai, non saberia mirarvos).
Emma Couceiro, Chairega de nacemento, Cospeito 1977. O séu ultimo libro de poemas,"Cito", ediciones Xerais de Galicia, e unha obra maestra de sensibilidade, e unha ollada diferente, as cosas de cada dia; A Terra, a familia, os recordos vencidos, os lugares perdidos, e añorados, as pedras sen historia, a de cada un de nos...a dela, a de todos.

MANUEL MACHADO


MORIR, DORMIR


Hijo, para descansar

es necesario dormir,

no pensar,

no sentir

no soñar.....

-Madre, para descansar.

morir.....

sábado, 12 de mayo de 2007

XOSEÉ LUIS MÉNDEZ FERRÍN

Estirpe-Escolma.Serpe

nas Illas cando chove
hai asobios secos e un alustre espiral
que se enguedella dentro da memoria
aparicion agora da serpenta
na peneda nos fondais do soño
vós mulleres estades no intre alto de pari-lo fillo
e ela espreita ali
nos chorros urros castañetas de dentes feces polo curso
e cómo vos torcedes
arrótavos o dentro un argullo mesto
rachan panos de baixo
afeas lumes coiteladas froles
invádenvos a vida
e corgas de negror manan de afeito
e cómo vos torcedes
no seguro segredo dos paridoiros escusados
nos profundas da bouza
a cobra aperta a cobra cingue espreme
cos seis aneis os ventres das feminas do mundo
iluminados por dentro iluminados
e cómo vos torcedes
e ven de noite a cobra
polo luar que é cousa das mulleres
sitio da cobra dos grandes ollos
é percura do leite e mais dos tetos
a cobra trai a cria.........

Xose Luis Méndez Ferrin-Ourense 1938, deuse a coñecer como poeta coa obra Voce na nèboa 1957.Foi candidato ao Nobel de literatura no ano 1999. A súa obra e extensa e profunda, e foi premiada reiteradamente pola súa calidade. Premio da critica, Premio Eixo Atlantico, etc.
Obras mais significativas, Con pólvora e magnolias, 1977 O fin dun canto, 1982 Erotica, 1992 Estirpe, 1995, entre outras.m

martes, 8 de mayo de 2007

EL NIÑO EN LA FUENTE FRIA





El niño estaba en la fuente



sus manos


en el agua hundia



queria coger una sombra



la sombra del medio dia,

y en agua fria



la mano mojada -



entre ola y ola ,escapaba



en un caballito de espuma.



Una sonrisa de n iño



en sus labios brota



y el verde de la picardia
.


brilla en el agua en gotas



mientras rie,



sueña y juega con una estrella



un cometa de papel,



una sirena de mar,



una gaviota



una golondrina electrica



un gorriòn que se lava en un charco



el capitan de una flota de piratas



y corsarios.



Mientras bebe



y la mano moja



en la fuente ,



El niño salpica sus sueños



con el presente.



Y la sombra del medio dia



sobre la pared blanca de mis recuerdos



me guiña su despedida



ausente.

(As Obras son de meu amigo MAnuel Patinha- Pintor e escultor Portugues, residente en Naron.
Maternidade Galega, de 1979 e a escultura en bronce, Flamito 2000).

domingo, 6 de mayo de 2007

XOSÉ MARIA DÍAZ CASTRO


NIMBOS

______________


Se é que o poema é só un nimbo de lus

que os ollos cegos póñenlles ás cousas

soñadas, ou amadas nas teebras,

das cousas que xa foron e se foron

pro siguen sendo e non se van xa máis,

das sombras que, xogando cos meus ollos,

na miña vida en lumes se enxeriron,

eu deixo eiqui os nimbos, como cinza,

de rosas que onte encheron de perfume

o mundo, morto xove, dalgùn soño.



TERRA SUCADA

_________________________


¡Terra sucada, poema

de cen versos na outonía¡.

Orballa na cal, no escuro

camiño da tantas vidas.....

Ferve o grau, pulo enterrado

da espranza, nena dormida.

¡Terra do ceo arrincada¡

Chora a terra desterrada,

terra arada, nai perdida.



POLPA DORIDA

_____________________


¡Ei, Terra Verde e Mar de Orballo,

polpa dorida se as hai¡

¡Äs túas portas perdin todo

cheiro alleo de terra ou mar

e agora, ó caer no teu colo,

oio pacer e canto hai¡.



Xosé MAria Diaz Castro, -Guititiz 1914-Lugo 1979. Poemas do séu único libro Nimbos, publicado no ano 1961, ven exercendo unha notoria influencia sobre as promociòns liricas de poetas de nosa terra, desde enton.




miércoles, 2 de mayo de 2007

MARICA CAMPO

CONFESO QUE ESTOU TOLA

Confeso que estou tola:
Teño alucinacións multicolores
nos plenilunios e ando a cortar lilas de auga
para poñer, vizosas, en púcaros de lume.
Porque vén ser que alobo cando a lúa é máis grande
e branquiamarelea na pupila do mundo.
Daquela escoito músicas de tambores e frautas
e bailo cos pés nús no caborco da noite.
Penduro das orellas espantos coma brincos
de morcegos pregados e falo coas coruxas
na lingua máis arcana.
(Ignoro se me ollades, se estou engaiolada
e vós, por divertirvos, ceibades cacahuetes
entre as reixas que afastan o meu soño e o voso)
Confeso que estou tola:teño unha barca branca
que navega por rúas e por rios de vidro
e eu vou de pé na proa, cos remos cara aco ceo,
derrubando as estrelas.
(Non sei se as recolledes, se apañades os froitos
da vendimia nos astros para facerdes viño
e cuspirmo nos ollos).
Confeso que estou tola: Eu vivo no tellado
da casa e cando chove bebo a chuvia que cae
e dela me alimento. Béboa coma quen bebe
tempo desconxelado, champaña á fin de festa
ou un amor que pasa. DEspois, cando clarea,
perdo o medo e camiño sempre á beira do aleiro
desafiando a altura.......

Segun refire a propia Marica , naceu un 24 de febrerio do 1948, nevaba é o séu pai tiña un pé no outro mundo. Na súa infancia falaba CAstelan, mais escoitabamos continuamente o galego, a xente do lugar e disimulaban o séu galegismo, por mor dos tempos que corrian.
Foi mala de estudiantee, e case que acaba de monxa. E sempre dixo que antes que escritora era persoa e que o primeiro era vivir, e que tal vez, escribir é vivir. ¿Non si?

martes, 1 de mayo de 2007

MARUXA FERNÁNDEZ FERNÁNDEZ


Lembranzas e Pantasias.
I.
Fermoso Linguaxe
Ficábamos sempre ollando ún pró outro, ¡ e cánto nos dixemos somentos cos ollos ¡
Fermoso linguaxe falar sin parolas....
E anque as nosas miradas non chegaron a ser máis que eso: miradas e soños...¡qué locuaz e qué intima pode ser a conversa dos ollos ¡.
II.
Nada
Qué apacibre é o desgranar das horas nese doce pracer de non pensar en nada.
Qué pracenteiro é mirar cos ollos pechos ao fondo da nosa alma, e ver nela sin ver.
E qué agradabre e armonioso é, cantar sin voz e sin palabras.....
III.
A Partida
A despedida chegóu; apretas, bicos, adéuses....a soedade despóis.
Xa partimos.. Xa se pon en marcha o tren. Eu quixera escribir o que sinto ao partir, pero non sei.
Síntome soia e valdeira e non quixera pensar nin sentir pena, pero levo a màgoa loitando dentro da alma.
Teño que afogarme nela e sorrir.....Sorrir inda que sexa moi tristeiro deixar aos seres queridos, deixar os gratos lugares onde me sentin feliz, ¡ tan feliz ¡....que todos eles aprisoar nas mans quixera pra non soltalos xamáis.
Pero teño que alonxarme e deixalos quedar.
O tren corre...corre...corre...e todo se queda atrás.
(Lembranzas e Pantasias, foi e meu primeiro libro leido en galego, fai xa trinta anos.
Non puiden atopar mais sobre MARUXA FERNANDEZ FERNANDEZ, a autora, so sei que naceu en Monforte de Lemos, e que o academico Jose Trapero Pardo, fixo o limiar do libro, publicado no ano 1974, por Edicions Castrelos. Podese decatar un, que o linguaxe, non é o academista de hoxe en dia, pero ainda asi ......o libro todo é un poema, de lembranzas, agarimosas, santasias, e sonos de nena que non quere deixar de ser o que foi, pero que xa non a de volter ser. Para min ten un dobre significado, o principio do que despois chegou, e o fin do que fun ata enton.)